Ontstaan en doel van opa en oma dag

De eerste Opa en Oma dag werd in Nederland gevierd in 2004. Sindsdien mogen we elk jaar op 4 juni alle lieve opa’s en oma’s in het zonnetje zetten en hen bedanken. De precieze aard van het ontstaan van deze dag blijft echter een groot mysterie.

Oorsprong van de feestdag

Opa en Oma dag komt oorspronkelijk uit de Verenigde Staten. Vanaf 1978 vieren de Amerikanen elke eerste zondag van september deze dag. Eén vrouw in Amerika had een missie en een doel voor ogen die zij koste wat kost wilde verwezenlijken.

Marian McQuade (1917 – 2008) werkte al jaren bij organisaties die opkomen voor het belang van ouderen in de samenleving. Zij besloot om te gaan lobbyen voor een nationale feestdag voor grootouders. Marian hoopte met zo’n feestdag de jeugd wat respect en waardering voor de ouderen bij te brengen.

Bovendien had Marian bedacht dat het ook een goede gelegenheid was om een grootouder ‘te adopteren’. Ze hoopte dat deze feestdag mensen zou motiveren om ook eenzame ouderen in tehuizen op te zoeken en gezelschap te houden. Op die manier hadden zelfs de ouderen die alleen waren op z’n minst een keer per jaar bezoek. Marian stimuleerde de jeugd om niet eens per jaar langs te gaan, maar het liefst een grootouder voor de rest van hun leven te adopteren.

Het lobbyen begon in 1973 in West-Virginia. Al snel breidde ze het gebied uit tot het hele land. Na een lange campagne kreeg Marian in 1978 te horen dat President Carter het voorstel voor een nationale Opa en Oma dag had ondertekend. Sindsdien staat de eerste zondag van september in de Verenigde Staten bekend als National Grandparents day.

In Nederland

Wij hebben in Nederland drie categorieën feestdagen: nationale feestdagen, algemeen erkende feestdagen en overige feestdagen. Dagen zoals Moederdag en Vaderdag vallen onder de laatste categorie. Die dagen zijn namelijk niet wettelijk erkend door de overheid, maar iedereen viert ze wel.

Opa en Oma dag is in Nederland nog niet echt nationaal erkend als zo’n overige feestdag: de dag ontbreekt op erg veel feestdagen kalenders, zowel gedrukte als de digitale. De reden voor het ontbreken van deze dag is niet helemaal duidelijk.

Iets wat niet helpt om deze dag wat bekender te maken, is dat er verschillende data te vinden zijn. Een groot deel van de mensen die Opa en Oma dag vieren, beschouwen 4 juni als de feestdag. Een andere deel zie 2 oktober als de datum van Opa en Oma dag. Bovendien heet het dan anders: zij spreken over Grootouderdag.

De reden voor de verwarring over de exacte data is wellicht te verklaren aan het feit dat het in het buitenland overal op een andere dag wordt gevierd. De datum voor 2 oktober is namelijk afgekeken van de Italiaanse versie Opa en Oma dag: Festa dei nonni.

In 2015 wilde een organisatie, project Grootouderdag 2015, samen met de oprichter van de Italiaanse versie, Charles Lansdorp, het initiatief van Festa dei nonni uitbreiden naar de andere landen van Europa. Charles Lansdorp streeft namelijk naar een wereldwijde viering van Grootouderdag.

Het enige nadeel van deze organisatie is dat het ontstaan is uit het idee om de sector van bloemen en planten te promoten. Festa dei nonni en Grootouderdag moeten samen namelijk zorgen voor meer aankopen van bloemen en planten. Bovendien zouden ze een impuls geven in de promotie van de sector.

Waarom Opa en Oma dag?
Het originele initiatief van Marian McQuade zoveel jaar geleden had goede bedoelingen: opa’s en oma’s een dagje extra verwennen en op die manier meer respect onder de jeugd te vergaren voor de grootouders van de gemeenschap. Juist die oprechte redenen voor Opa en Oma dag moeten we in stand houden. Net zoals we moeders extra bedanken op Moederdag en vaders liever behandelen op Vaderdag. Waarom dan niet opa en oma bedanken op Opa en Oma dag?

Bovendien is het een goede gelegenheid om even stil te staan en alle ouderen van de gemeenschap te bedanken, niet alleen onze eigen opa of oma. Op die manier worden kinderen zich wellicht bewuster van de kracht van ouderen: de informatie, de leiding, de wijsheid en de ervaring die zij bezitten en die zij graag met hun kleinkinderen delen. We denken niet voor niets met nostalgie terug aan vroeger.